DIY Audio Türkiye Forum

[e_cag]

İkinci kanal da "tak çalıştır" şeklinde doğrudan çalıştı. Sükunet ayarı ile uğraşamadım düzgün bir ampermetre elimde olmadığından ancak giriş sinyal seviyesini distorsiyon başlangıcının biraz altında tutup, sükunet akımını da birkaç dakika içinde azar azar arttırarak nispeten serin tutup dinledim. Ayarlar henüz istediğim gibi değil; tam ayarlayınca dinleme izlenimlerimi de aktaracağım.

[hoparlör]

Harika, dinleme izlenimlerini merakla bekliyoruz.

Daha sonra devreyi kararlı hale getirmek için gereken eklentileri yaparız. Haftasonu ben de testlerini yapıyorum. Ama şimdiden her kanal için birer adet MPSA06, 3K3 ve 0.39 ohm 2W direnç hazırla derim. Eklenti öncesi ve sonrasında devreyi bu haliyle incelemek önemli, ancak bu şekilde Class A'nın akım özelliklerini, karakteristiklerini deneyimleyebiliyoruz.

Bu arada Nico'nun diğer devrelerini de Class A çalıştırmak mümkün, zaten bu başlık altında gayet güzel anlatılmış. Ancak bunun için seçenekli bir baskılı devre gerekiyor, ya da mevcut baskılı devrede dirençleri trimpot ile değiştirmek. Class A konusunda daha sonra birşeyler yapmayı planladığımdan opsiyon olarak değerlendirmiştim ama sanırım bunu erkene almak gerekiyor. En uçuk denememiz 350W rms çıkışlı bir amfiyi Class A yapmaktı ama bundan açıkcası vazgeçmiş durumdayım, mahalleye yeni bir trafo gerekebilir:) En uygunu RAS100 ve RAS240 için bunu denemek, ileride bu deneyimlerimi de sizlerle paylaşmak isterim.

[e_cag]

Tamam, eklenti şemasını da beklerim. Pcbyi de bunları içerecek şekilde düzenlerim denemelerin ardından.

Daha büyük Class A'ya iştahım kabarmaya başlıyor yavaş yavaş. Gerçi daha bir-iki ay RAS10 ile uğraşıp hem ses karakteristiği geliştirme hem de stabilize etmeye çalışır, bu arada iyice vakıf olurum ayrık elemanlı amplifikatörlere. Ardından belki şöyle 30-40 kg gelecek, 2x30-40-50W gibi tam bir soba ile uğraşırım ya, önce bir klimacı, bir de aluminyumcu arkadaş edinmem gerekecek herhalde. Veya bir de push-pull Class A konsepti yapmalı. Ya da... ... ... ... ... ... ...

...

[hoparlör]

Sevgili Emin,

Eklenti çok da bilinmeyecek birşey değil, tecrübeli forum üyelerimiz zaten gülümseyeceklerdir. Akım kaynağına sıcaklıktan bağımsız bir voltaj regülasyonu uygulandığında sorun giderilecek Ancak sen bu hali ile bir süre dinle, sonra eklentiyi yaparak tekrar dinle, Nico'nun yöntemi.

Bu Class A işine beni sen bulaştırdın, teşekkür ederim, devamını getirelim, ama bu serinin son versiyonu RAS32A olacaktır. Nico'nun tasarımlarından başka Class A tasarımları da var elbette. Ancak bilinen malzemelerle ve sonuç/uygulama notları bu kadar güvendiğim başka tasarım yok. Zaten oturup Krell kopyası yapmaya kalkıncaya kadar epey bir deneyim gerekiyor. Ben şahsen makul bir düzeyde devam edip etmemeye karar vermeyi düşünüyorum.

Bir de hatırlatayım, Class A için uygun bir de preamp katı olmasının ses üzerinde büyük etkisi var. Sitede yayınlanan Class A kulaklık amfisini kullandım ve anladım ki preamp ne kadar iyi çıkış katı o kadar kalitesini gösteriyor. Dolayısıyla bir yandan da bu konuda çalışmak lazım, elimde 3 proje var ve baskılı devre bekliyor, maalesef tasarımlar çift yüzlü, ama zaman bulabilirsem tek yüzlü versiyonları da deneyeceğim.

Kolay gelsin.

[elektrosenol]

Valla arkadaşlar class A şöyle class A böyle diyerekten adamın iştahını kabartıyosunuz bende şu ras 32 yi havyanın ucuna dokondursammı? Elimde hazır 250W 2X 12-30V DC lik 2 tane smps devresi ni zati bu ras 32 için tasarlamış sayılırım(gerçi smpslerin trafoya göre kötü yönlerinden bahsetmiştik -gerçi hiç kullanmak istemiyorum ama işin maddi boyutu desek yanlış olmaz-lakin aldığım DC voltaj benim için temiz ve yeterli düzeyde..) İşin bide soğutucu kısmı olayı var ki ona bayağı özen göstermeli biraz yolum açılsında dur bakalım hayırlısıyla şu ras32 yi uygulayacağım...

Nİco Ras bir yerde okuduğum ve hatırladığım kadar Ras 32 için '' ben böylesini hiç görmemiştim'' demişti heralde?Yanılıyoda olabilirim... Ama onun ras 32 ye yaptığı beslemeyi görürsek olabilir demekte mümkün heralde Nico'nun Ras 32 için sesinin çok iyi olduğunu söylemesini birkaç yerde okumuştum, zaman ola hele şu Ras 32 ye kolları sıvayalımda gerisinide getiririm evellallah.

[hoparlör]

Havyanın ucuna dokundurması kolay, açıkcası malzeme kalitesinde sorun çıkmazsa ilk montajda çalışan devreler bunlar.

Ancak asıl mesele besleme kaynağı, bu mosfetler 15A gibi dev akımlara olanak veriyorlar ama güç kaynağının da buna ayak uydurması lazım. 2x24V transformatör öneriyor Nico, bir tanesi 3,5A kapasiteli negatif besleme için, diğeri de 6A pozitif besleme için. Class A'de çıkış tek bir transistör üzerinden sağlanıyor, diğeri ise akım kaynağı görevini yapıyor. Dolayısıyla pratikte 8 ohm için 27W üreten, ancak kanal başına da 170W harcaması olan bir sistemden bahsediyoruz. Bu durumda 4700µF x 18 tane kondansatör olan bir besleme öneriyor Nico, ya da http://sound.westhost.com/project15.htm projesindeki kapasite çoklayıcısı devresini. Bu devreyi geçen sene AB sınıfı bir amfi için kullanmak için toparlamaya başlamıştım ama gereksiz olduğuna kanaat getirip bir gün Class A bir amfi yaparsam diye kenara bırakmıştım. Özellikle öneriyor Nico bu devreyi yada low ESR kondansatör kullanmamızı.

Ama doğru hatırlıyorsun, şimdiye kadar dinlediğim en iyi amfilerden birisi diyor Nico Üstelik 27W 8 ohm da %0,1 distorsiyon ile. Demek ki distorsiyon yüzdesi ile ses kalitesi her zaman doğru orantılı olmuyor.

Biraz zamanla sanırım bir seri bunlardan yapacağız gibi

[elektrosenol]

İnşallah sn. Hoparlör inşallah zaman ola hayır ola, yaparsam şayet sürücü transistörlerini full mpsa serisi kullanıcam çıkış mosfetlerini yine Nico'nun şemada belirttiği gibi kullanıcam sanırsam Kılavuz elektronikte çıkış ve sürücü transistörleri mevcuttu Ras32 'nin, eşlemek için biraz almak gerekecek

[Ersoy]

Zehri alanlar yavaş yavaş dökülüyor.

Bütün sıkıntı trafo.

[hoparlör]

İnşallah sn. Hoparlör inşallah zaman ola hayır ola, yaparsam şayet sürücü transistörlerini full mpsa serisi kullanıcam çıkış mosfetlerini yine Nico'nun şemada belirttiği gibi kullanıcam sanırsam Kılavuz elektronikte çıkış ve sürücü transistörleri mevcuttu Ras32 'nin, eşlemek için biraz almak gerekecek

Küçük sinyal transistörleri eşlenebilir, sonuçta ortalama bir avometrede bu özellikle kolayca sağlanıyor. MOSFET'ler için ise eşleme gereksiz, çünkü yapısı gereği Class A tasarımlarında ses sinyali sadece bir transistör tarafından yükseltiliyor, diğeri akım kaynağı olarak kullanılıyor.

İki kanal arasındaki farklılıkları gidermek amacıyla ya da kritik tasarımlarda eşleme yapılabilir, ancak AB katlarında bile tasarıma bağlı olarak güç transistörü eşleme gereği pek de yok, yani 5 dolara alacağınız mosfet için 40 dolar eşlenmiş fiyatı vermek gereksiz. Bir trimpot ile her iki transistörün de çalışma noktaları ayarlanabilir. Nico'nun tasarımları da buna uygun, ama günümüz elektronik üretimi eşlenmeyi oldukça gereksiz bir noktaya getirmiş durumda. Ama kritik tasarımlarda yapmak şart, istisnalar olabilir.

[e_cag]

Yıllarca bilgisayardan kuvvetlice ekolayzırlanarak alt frekansları zenginleştirilmiş müzik dinledikten sonra elime geçen Akai cd-player ile dinlemeler yapmaya başladım birkaç haftadır. Cd-player + eski amplifikatörlerimle denediğimde eksik olan basları hem kuvvetli güç kaynağı eşliğinde LM1875 amplifikatörümle (Ersoy biliyor, tork eksikliğini görmüştü dinlediği zaman; ders-1: güç kaynağında asla cimrilik edilmemeli) hem de RAS10 ile elde ediyorum yavaş yavaş. Hoparlör yerleşimim çok uygun olmadığından detaylar biraz birbirine girer gibi oluyor ama önce basların eksikliğine takmış durumdayım; enstrüman ayrımına da bunun ardından kafa yoracağım ya da kendiliğinden iyileşir diye umuyorum.

Haftasonu bir kanalın CCS mosfetini soğutucuya iyi bağlamadığım için ilk mosfet çiftimi yaktıktan sonra( ), kartı sökmüşken geri besleme kondansatörlerini de stokta bulunan Muse 220uF'lerle değiştirdim. Eveeeet, baslar çok güçlendi. Bir de fırsat olursa Ersoy'un cd+hop. sistemi ile dinlemek istiyorum ya, muhtemelen ses orada daha da iyi çıkacak. Şimdi düşünüyorum da, DC offseti trimpot ile ayarlayabiliyorsam, girişteki 10uF dc-dekuplaj kondansatörünü de aradan çıkarıp bir dinleyeyim diyorum. Tabii bu durumda kaynağımı her değiştirmede cihazı açıp ayar yapmak zorunda olmak pek arzu edilir değil . Belki yine de "gülü seven dikenine katlanır" deyip eksantriklik yaparım.

Evde dinlenebilecek insani volüm seviyelerinde yarım saat kadar çalıştırdıktan sonra ısının biraz artması ile besleme uğultusu yavaş yavaş yükselmeye başlıyor. Soğutucu ise henüz 40 derece seviyesinde oluyor. Tamam, bir taraftan termal kontağı iyileştirmem lazım ama devrenin CCS'sini de iyileştirmek istiyorum devam etmeden önce ki temel sağlam olsun.

Nico'nun regüle CCS'nin sese etkisi konusunda öngörüsü var mı acaba?

Sonuç: referans cd player, iyi yerleştirilmiş iyice hoparlörler ve deneyimli kulak sahiplerine ihtiyacım var. Hani diyorum Ersoy'cuğum müsait olursa, belki bu c.tesi?..