Ölçümlerde de eksen üzeri (on-axis) ölçümler kadar eksen dışı (off-axis) ölçümleri de iyi anlamak ve hesaplamalarda geçişleri ona göre kurgulamak lazım. Burada filtrelerin nasıl davrandığını daha iyi anlamak için Reaper, Cubase, Sonar, Pro Tools, Logic vs gibi ses kayıt programlarında bir kanala 3-bant, 5, bant EQ açın ve onların kazanç ve Q değerleri ile oynayın, roll-off'larını birbirlerinin üzerine getirin. O zaman faz kaymalarını ve sebep oldukları distorsiyonları ve çınlamaları doğrudan grafiğin üzerinde göreceksiniz. Çünkü matematik şaşmaz.
12dB/oktavlık bir roll-off yapan bir cut filtre, resmen sinyalin fazını 180 derece kaydırır. Bu mikserin kanalında ∅ düğmesine basmak gibi birşey. Öte yandan oktav başına 6dB'den daha hızlı yuvarlamalarda filtre kaçınılmaz olarak çınlama yapar. sinyal asla sukunet içinde sıfıra inip sönüşemez yani. O yüzden ne yapmak lazım? Ard arda filtreler koyarak ve her birinde çınlama noktasının gerisinde bir kazanç kaybıyla zayıflatmak. Kırk satır mı, kırk katır mı? Tak diye keselim desek filtreler dipte çınlama yapıyor (ringing denen olay), geçişleri mümkün olduğunca yumuşak yapalım desek, onda da bantların etki alanları üst üste bineceği için faz sorunları yaratıyor. Aşağı tükürsen sakal, yukarı tükürsen bıyık yani. Doğayla savaşınca böyle oluyor

Hazır oraya gelmişken, tarihi bir yanlışı da düzelteyim. Audiophile'ların diline dolanmış bir "natürel ses" tabiri vardır, tanımı kişiden kişiye, hatta günden güne, ruh halinden ruh haline değişir.
Aslında "natürel ses" diye birşey yoktur. Zira en natürel ses "sessizlik"tir. Çıkarılan her ses doğanın dengesini bozar. Bizim hoparlörlerle yaptığımız da doğanın dengesini bir an için kendi arzularımız doğrultusunda değiştirmekten başka birşey değildir.
Eh, doğa da intikamını almakta gecikmez
Neyse, esas konumuza dönelim. İşte o yüzden rezonans frekansı 500Hz civarına inebilen tweeter'lar pahalı oluyor. Zira onları kullanarak filtreleri çınlatmadan rahat rahat crossover frekansı belirleyebiliyorsunuz. Ucuz tweeter'larla da ancak bir yere kadar gidilebiliyor. Belki bantlar arası faz kaymalarını önlemek için her bir bandı eşit derecede geciktirecek lineer bir filtre tasarımına gidilebilir, ama o da pratikte ne derece başarılı olur ve kaça malolur kestirmek zor.
Vallahi bu kabin yapımı kazık iş, sizleri kutluyorum. Bu girişiminizin sonunda muhteşem bir bilgi birikimine sahip olacağınızı görebiliyorum şimdiden. Ses teknolojisi, "diminishing returns" denen ekonomik olayın en bariz gözlenebildiği alanlardan biri. İlk başlarda çok az bir bütçe farkı ile büyük kazanımlar elde edebilirken, eğrinin ortasını geçtiğinizde çok küçük bir ilerleme için çok büyük paralar harcamak zorunda kalabiliyorsunuz.
O yüzden bütçeye de aman dikkat edin derim, bu iş dipsiz kuyu
Bu başlığı mümkün olduğunca takip edeceğim.
Bu arada bu konuyu gayet güzel toparlamış olan bir makale var, ingilizceniz varsa bir göz atmanızı tavsiye ederim:
http://www.speakerbuilder.net/web_files ... ntmain.htmKolay gelsin.
M.
En son M Öztürk tarafından, 09 Ağu 2009, 01:24 tarihinde değiştirildi, toplamda 1 değişiklik yapıldı.